الشيخ السبحاني

65

عقايد اسلامى (در پرتو قرآن، حديث و عقل) ( فارسى)

جزيره‌هاى درون دريا و مزارع و باغ‌هاى با طراوت ساحل ، در آن منعكس است . مطالعهء اين تابلو ، هر بيننده اى را بر آن مىدارد كه ازدستاورد هنر او كه توانسته است دورنماى مناظرى را در يك قطعه كاغذ كوچك جاى دهد و با تركيب چند رنگ گوناگون صحنهء اعجاب انگيزى را بيافريند تقدير كند . اين اثر هنرى همانطور كه حاكى از وجود پديد آورندهء آن است هم‌چنين حاكى از هنر ، فكر و شعور اوست و هرگز كسى احتمال نمىدهد كه يك فرد بيگانه از امور هنرى بدون فكر و انديشه براى سرگرمى ، قلم را روى كاغذ كشيده و به طور تصادف چنين تابلو زيبا و جالبى را كشيده باشد . چنين احتمالى به ذهن هيچ كس خطور نمىكند و اگر فردى چنين سخنى را براى شوخى هم بگويد با تخطئه همگان رو به رو مىگردد ؛ زيرا محال است چنين منظره‌اى بدون فكر و انديشه به وجود آيد . 3 . پيكر تراشى ، از قطعه سنگى ، پيكر يك شخصيت علمى و يا نظامى را مىتراشد ، وى در اين راه زحمات فراوانى مىكشد و پس از ده‌ها ساعت فكر و انديشه همراه فعاليت‌هاى بدنى و به كار انداختن ابزار و آلات فنى ، تنديسى تحويل مراكز هنرى مىدهد . آيا مىتوان وجود چنين مجسمه‌اى را معلول حركات بىهدف و نامنظم دست پيكر تراش و ضربه‌هاى تصادفى آن دانست ، يا بايد گفت اين مجسمه در سايهء ذوق و انديشه و با استفاده از ابزار و آلات پيكرسازى به وجود آمده است ؟ واضح است كه اگر هزاران بار اين قطعه سنگ را از بالاى كوه به درهء عميقى رها سازيم هرگز بر اثر برخوردهاى نامنظم با سنگ‌هاى ديگر ، مجسمهءيك انسان به وجود نمىآيد ، چه رسد به مجسمهء شخص معيّنى . از اين مثال‌ها مىتوان يك قانون مسلّم را استخراج كرد و آن اين كه هرپديده‌اى كه در ساختن آن نظم و ترتيب و سنجش و اندازه‌گيرى مشاهده شود قطعاً معلول سازنده‌اى خواهد بود كه داراى فكر ، اراده و دانش بوده است .